Quyền và nghĩa vụ về nhân thân giữa ông bà nội, ông bà ngọai và cháu được quy định thế nào?

 Quyền và nghĩa vụ về nhân thân giữa ông bà nội, ông bà ngọai và cháu được quy định thế nào?

Ngoài bố mẹ, thì ông bà nội, ông bà ngoại là những người có mối quan hệ gắn bó nhất đối với cháu. Trong những trường hợp cha mẹ không thể thực hiện được việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì ông bà sẽ đảm nhận trách nhiệm này. Đồng thời, các cháu cũng có quyền và nghĩa vụ với ông bà nội và ông bà ngoại của mình. Vậy, Quyền và nghĩa vụ về nhân thân giữa ông bà nội, ông bà ngọai và cháu được quy định như thế nào theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình?

Quyền và nghĩa vụ về nhân thân của ông bà nội, ông bà ngoại đối với cháu

Theo quy định tại Điều 104 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 thì “Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu; trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 của Luật này thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.”

- Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền và nghĩa vụ trong việc trông nom, chăm sóc, giáo dục các cháu.

Trong phạm vi gia đình thành viên lớn tuổi nhất cũng như có vị trí cao nhất về thức bậc trong gia đình chính là ông bà. Xuất phát từ lý do đó mà ông bà có trách nhiệm bao quát đối với tất cả các cháu, mà đặc biệt là trong việc trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu các cháu còn nhỏ trong gia đình. Tuy nhiên trong trường hợp cha mẹ cháu còn sống, trách nhiệm này của ông bà chỉ mang tính hỗ trợ.

Xem thêm nội dung khác: luật chia tài sản sau ly hôn mới nhất

- Ông bà nội, ông bà ngoại phải có trách nhiệm sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu của mình.

Trong truyền thông văn hóa của dân tộc, truyền thống “kính lão đắc thọ” luôn được người Việt tôn trọng và đề cao. Theo đó con, cháu trong gia đình bao giờ cũng phải luôn yêu thương và kính trọng đối với ông bà, cha mẹ. Tuy nhiên để được các cháu yêu kính và để xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc, lành mạnh, bền vững, thì trước hết ông bà phải có trách nhiệm làm gương tốt cho con cháu. Như vậy, việc sống mẫu mực và nêu gương là điều kiện mang tính tiên quyết trong xây dựng gia đình văn hóa.

- Ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu trong trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng. 

Quy định này của pháp luật nhằm hướng đến việc xác định, nghĩa vụ của ông bà trong trường hợp cháu thuộc hoàn cảnh khó khăn không còn điều kiện để sinh sống, tuy nhiên phải là khi ông bà có khả năng như có tài sản hay sức khỏe để có thể nuôi dưỡng cháu .

Như vậy, quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cháu của ông bà được pháp luật hôn nhân và gia đình nước ta thừa nhận ở hàng thứ ba và có thể phát sinh trong các trường hợp sau đây:

- Một là, khi cha mẹ của cháu không còn và cháu không thể nhận được sự chăm sóc, nuôi dưỡng từ anh, chị, em (xuất phát từ việc cháu không có anh, chị, em hoặc anh, chị, em đều là người chưa thành niên hoặc đã thành niên, nhưng họ không có khả năng thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng);

- Hai là, khi cha mẹ của cháu không có điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con thì ông bà nội, ông bà ngoại sẽ cảm nhận. Cha mẹ không có đủ điều kiện có thể thuộc các trường hợp: cha, mẹ mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên hoặc cha mẹ không có điều kiện trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Thêm vào đó, cháu không có anh, chị, em chăm sóc, nuôi dưỡng. Và việc này sẽ không phụ thuộc vào việc cha mẹ của cháu có hay không có quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ cha mẹ của cháu còn tồn tại hay đã chấm dứt, nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cháu của ông bà có thể được xác định vì lợi ích hợp pháp và chính đáng của cháu.

Tìm hiểu thêm: yêu cầu chia tài sản chung sau khi ly hôn

Quyền và nghĩa vụ về nhân thân của cháu đối với ông bà nội, ông bà ngọai

- Cháu có quyền được ông bà nội, ông bà ngoại yêu thương, trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục.

- Trường hợp cháu chưa thành niên hoặc cháu đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và đồng thời không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng thì có quyền được ông bà nội, ông bà ngoại nuôi dưỡng.

- Song song với các quyền trên thì cháu phải có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại. Cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng ông bà trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình.

Như vậy, với bài viết này, chúng tôi đã gửi đến bạn  các quy định về quyền và nghĩa vụ về nhân thân giữa ông bà nội, ông bà ngọai và cháu.

Xem thêm: điều kiện nhận con nuôi là như thế nào